IKBFU's Vestnik. Series: Humanities and social science

2026 Issue №2

Back to the list Download the article
ENG
Сохранить XML для: JATS (вып.)
RUS
Сохранить XML для: JATS (вып.)

Participation of settlers from Royal Prussia in the formation of the Bug-Holländers community in the territory of Polesie in the 17th century

DOI
10.5922/vestnikhum-2026-2-6
Pages
77-91

Abstract

This article examines the formation of the Bug-Holländers community in Polesia in the context of migration processes in Central and Eastern Europe. The Holländers were a special category of the farmer population of Royal Prussia and other regions of the Polish-Lithuanian Commonwealth (Rzeczpospolita) who enjoyed a special social and legal status. In Belarusian Polesia, representatives of this category of farmer population were known as the Bug-Holländers. This contribution details the arrival of the Holländers in Royal Prussia in the 16th and early 17th centuries, focusing on their status. The reasons and conditions for the resettlement of Prussians to Polesia, namely the Brest-Litovsk Voivodeship of the Grand Duchy of Lithuania, in the 17th century are highlighted in the context of the internal colonisation by the Holländer, with a chronological framework provided for the emergence of the Bug-Holländer community. The study identifies the role of the Protestant Count Raphael Leszczynski in the resettling the Holländers from the territory of Royal Prussia and analyses the text of the 1624 privilege bestowed on the settlers.

Reference

Берёзкина Н. Ю. История одной книги: Брестская Библия 1563 г. // Берасцейскія кнігазборы : матэрыялы і дакл. міжнар. круглага стала, Брэст, 29—31 мая 2013 г. Брэст, 2014. С. 30—34.
Бютов Э. Происхождение и история бужских голендров // Тальцы. 2004. № 4 (23). С. 3—22.
Гавриленко К. Е. Деятельность пастора Эвальда Лодвиха в колониях бужских голендров и на территории Полесья // Вышейшая школа. 2025. № 4. С. 43—49.
Гавриленко К. Е. Роль Рафаила (Рафала) VII Лещинского в распространении Реформации на территории Брест-Литовского воеводства в конце XVI — 30-е гг. XVII вв. // Молодежь. Духовность. Отечество: 80-летие Великой Победы: память и духовный опыт : сб. науч. ст. Республиканской с междунар. участием науч. конф. в рамках епархиального этапа ХXXIII Междунар. Рождественских образовательных чтений / Брестский государственный технический университет. Брест, 2025. С. 22—26.
Ельчанинова О. Ю. Специфика применения формулярного анализа при исследовании правовой природы русских грамот XVII века // Право и политика. 2016. № 5. С. 642—648.
Копылов А. В. Вещные права на землю в римском, русском, дореволюционном и современном российском гражданском праве. М., 2000.
Национальный исторический архив Беларуси в Гродно.
Расшифровка рукописи хроники и заметки Т. Штрауба и Р. Рылля к ней. Из личного архива автора. URL: https://inlnk.ru/emV872 (дата обращения: 09.04.2025).
Рогаева И. Е. Колония Новый Плимут в «национальном воображаемом» Соединенных Штатов Америки : дис. … канд. ист. наук. Томск, 2022.
Рогачевский А. Л. Очерки по истории права Пруссии XIII—XVII вв. (по ма­териалам рукописных собраний Берлина и Санкт-Петербурга). СПб., 2004.
Розенблат Е. С. Проблемы этнической истории Беларуси : учебно-методический комплекс для студентов второй ступени высшего образования (магистратура) ист. ф-та специальности «История». Брест, 2020.
Российский государственный исторический архив.
Abrahamovich G. Historia ecclesiae Neoburchdorffensis alias Slavatycensis // Acta Conventuum et Synodorum in Majori Polonia a dissidentibus celebratarum / ed. J. J. Scheidemantel. Wrocław, 1776. P. 9—32.
Baranowski I. T. Wsie holenderskie na ziemiach polskich // Przegląd Histo­ryczny. 1915. Т. 19. S. 64—82.
Bem K. Worshipping together or just under one roof? Reformed and Luthe­ran church agreements in Poland in the early seventeenth century // Searching for compromise? Interreligious dialogue, agreements, and toleration in 16th—18th Century Eastern Europe. Boston, 2023. P. 110—137.
Chodyła Z. An outline of the history of Dutch law colonisation in Poland (1547—1864) // “Olędry”: spaces beside us. Poznań, 2006. P. 32—71.
Chorąży A. Nadbużańscy Olędrzy. Rys historyczny w 400. rocznicę założenia kolonii // Spadkobiercy Reformacji. Erben der Reformation. Lublin, 2017. S. 79—102.
Ciesielska K. Osadnictwo “olęderskie” w Prusach Królewskich i na Kujawach w świetle kontraktów osadniczych // Studia i Materiały do Dziejów Wielkopolski i Pomorza. 1956. T. 2, № 4. S. 219—256.
Jeżowa K. Les Hollandaises en Pologne // Comptes rendus du congrès international de gèographie, Amsterdam 1938. Leiden, 1938. T. 2 : Travaux de la section IIIa “Geographie humaine”. P. 23—26.
Karwowski S. Leszczyńscy herbu Wieniawa. Lwów, 1916.
Kreuzwege. Die Hohenzollern und die Konfessionen, 1517—1740. Berlin, 2017.
Kuhn W. Die Anfänge von Neudorf am Bug // Deutsche Monatshefte in Polen. 1937/1938. № 4 (14). S. 538—544.
Lück K. Die Cholmer und Lubliner Deutschen kehren heim ins Vaterland. Posen, 1940.
Mączak A. Olędrzy i gburzy w dzierżawie zajączkowskiej województwa pomorskiego // Zapiski Historyczne. 1976. T. 41, z. 4. S. 77—91.
Nowasad W. Osadnictwo olęderskie w dobrach szlachty Prus Królewskich. Stan źródeł i możliwości badawcze // Archiwa—Kancelarie—Zbiory. 2005. T. 1. S. 87—116.
Schultz H. Kronika zboru ewangelicko-luterskiego Nejdorfskiego // Parafia Ewangelicko-Augsburska Świętej Trójcy w Lublinie. URL: https://inlnk.ru/DBzY9M (дата обращения: 28.11.2024).
Ślęzak J. Osadnictwo olęderskie a osadnictwo na prawie olęderskim // Cywilizacja i Polityka. 2014. Art. 12. S. 49—57.
Szmytka R. Osadnictwo olęderskie na Żuławach w ujęciu historii śpodowiskowej. Perspektywy badawcze // Historyka. Srydia metodologiczne. 2016. T. 46. S. 63— 78.
Targowski M. Osadnictwo olęderskie w Polsce — jego rozwój i specyfika // Olędrzy — osadnicy znad Wisły. Sąsiedzi bliscy i obcy / red. A. Pabian, M. Targowski. Toruń, 2016. S. 11—26.
Żurek Z. Osadnictwo olęderskie w świetle “Lustracji województwa malborskiego 1565 i 1570”, “Lustracji województw Prus Królewskich 1624” i jego związki z osadnictwem w regionie Sławatycze—Domaczewo // Nadbuzanskie Slawatycze. 2011. R. XI. S. 130—142